Cảm
giác đầu tiên ở đây là một vùng đất khắc nghiệt nhưng đẹp đẽ. Mặc dù là
một địa điểm du lịch nổi tiếng được nhiều người ưa chuộng, là trạm dừng
chân của hàng ngàn chuyến xe xuôi Bắc, ngược Nam nhưng Cà Ná vẫn mang
một vẻ đìu hiu và buồn quạnh quẽ như cô gái mơ mộng tỉnh lẻ. Có lẽ,
trong hơn ba ngàn cây số chiều dài bờ biển ở nước ta, không có nơi nào
mà đường sắt, đường bộ và đường thủy lại sát nhau như ở Cà Ná. Nói vậy
để thấy rằng, nơi đây là một vùng đất còn rất nhiều điều bí ẩn và lý
thú. Không tin, bạn hãy ngước mắt ra xa, nơi những con sóng tràn bờ
trong làn nước biển trong xanh đến nhói lòng in bóng những dáng đi của
các cô gái Chăm làng biển Cà Ná. Những vòng eo thon nhịp nhàng nhưng
lặng lẽ. Cái nhìn mơ hồ có phần lơ đễnh của các cô với những chiếc bình
nước bằng gốm Bàu Trúc trên vai đi qua trảng cát dài như một nét đẹp ẩn
tàng khiến bao người phải lặng nhìn theo và ngây ngất. Nếu ai hiểu và
sống ở Cà Ná sẽ thấy nó đặc biệt hơn nơi khác rất nhiều. Từ việc nước
biển mặn hơn đến 5 độ so với chung quanh cho đến những dãy núi đá vòng
cung hùng vĩ, nham nhở như chứng tích từ ngàn năm cứ ngạo nghễ nằm phơi
giữa nhân gian bao đời mưa nắng. Ở đâu, biển cũng đẹp và cuốn hút lòng
người nhưng eo biển Cà Ná lại có những sức hút kỳ bí khác mà khó ai có
thể lý giải được nếu đã trót đa mang vùng đất này rồi.
Những
ngày này, làng biển Cà Ná dường như tấp nập và ồn ào hơn. Không phải vì
những ‘khách du lịch cuối tuần’ chớp nhoáng kiểu như tôi. Tối thứ 6 lên
tàu ở ga Sài Gòn, sáng tinh mơ thứ 7 đã có mặt ở Cà Ná rồi vội vội vàng
vàng đi loanh quanh để tối chủ nhật lên tàu cho kịp giờ công sở đầu
tuần sau. Cà Ná mùa này tấp nập vì những sản vật của biển. Đầu tiên là
mực, rồi cá cơm, cá chích và san hô. Cá cơm Cà Ná tuy không ngon bằng cá
cơm xăng ở Nha Trang, cá cơm dừa Tuy Phong hay cá cơm than Phan Rí Cửa
nhưng cũng đủ để tạo nên những giọt nước mắm nhỉ tinh khiết làm mê hoặc
bất cứ một bà nội trợ khó tính nào. Nhờ vị mặn của muối và nước biển đặc
trưng, nước mắm Cà Ná ngày càng được nhiều người ưa thích như một món
ăn đặc sản dù nó chỉ là một thứ gia vị thuần túy. Ngay như tôi đây, mới
tiết lộ ý định đi ‘phượt’ cuối tuần ở Cà Ná tuần trước mà đã có hơn chục
cái ‘đơn đặt hàng’ của các bà, các chị trong cơ quan nhờ mua giùm vài
chai nước mắm Cà Ná chính hiệu. Nói vậy để biết sự quan trọng của những
chuyến xe Bắc Nam trên quốc lộ 1A này đã đưa vị mặn đậm đà của mắm Cà Ná
tới tận mọi miền đất nước. Ngoài nước mắm, nghề phơi cá ở Cà Ná cũng
làm nên thương hiệu đặc trưng cho con người nơi đây dù cái cảng cá nhỏ
bé nằm sát mé biển xa xa kia không có nhiều thuyền ghe tấp nập. Nhìn
những con cá chỉ vàng lột xương, xẻ đôi to như chiếc lá bàng non màu đỏ
au au, tươi rói phơi trên giàn mà mấy anh em chúng tôi chỉ muốn… bật bia
và nướng ăn ngay cho thỏa thích. Đi du lịch kiểu như chúng tôi thế này,
nhậu là công việc gần như… bắt buộc. Và thật sảng khoái khi biết, đồ ăn
ở Cà Ná rất rẻ, lại tươi và đa dạng nữa. Hình như, dù rất nhiều nhà
hàng, khách sạn sang trọng đã mọc lên ở đây nhưng những dịch vụ du lịch
thô sơ nhất của Cà Ná vẫn là tiêu điểm thu hút lòng người nhất.
Người
ta vẫn nói “nắng như Phan, gió như Rang”. Điều đó nói lên cái sự khủng
khiếp của cái gió cuồng ngạo thổi rầm rập suốt đêm ngày ở đất Phan Rang
cũng như cái nắng nóng bỏng cháy da người ở đất Phan Thiết. Và, như một
sự tổng hợp đến kỳ lạ cả hai cái nắng và gió ở nơi đây, Cà Ná nhỏ bé nằm
giữa địa phận hai xứ Phan Rang và Phan Thiết ấy lĩnh đủ cả hai yếu tố
trên. Nhưng không hiểu sao, một nơi đầy những nắng gió như thế lại quyến
rũ lòng người thì đến nay không ai giải thích nổi. Ngay như vua Bảo Đại
cũng đã xây hẳn một tòa tháp nằm chênh vênh giữa vách núi sát biển để
sống và ngắm cảnh những lúc rảnh rỗi ở nơi đây. Người xưa đã thế, người
nay còn đam mê Cà Ná hơn bởi ngày càng thêm nhiều người yêu cái nắng,
gió ‘chết người’ này như kiểu người ta yêu một cô gái làng biển vì vẻ
đẹp mặn mà và chất phác, nguyên sơ của cô mặc dù có thể cô không trắng
trẻo, kiêu sa, lộng lẫy.
Đêm
cuối tuần ở Cà Ná, người bạn đi cùng tôi từ Sài Gòn liền gọi thêm một
người nữa, dân Cà Ná chính hiệu mang thuyền đến chở đi dạo biển và câu
mực chơi. Tôi phải cam đoan ngay rằng, không có nơi nào ban đêm đẹp bằng
Cá Ná dù đêm ở đây quạnh quẽ một cảm giác buồn đơn điệu chỉ sóng với
gió. Cà Ná, một làng biển nhỏ nhoi nằm chênh vênh giữa quốc lộ 1A đang
dần hiện lên, mở ra cả một thành phố lung linh lúc ban đêm. Đó là thành
phố của những ngư dân, của những chiếc thuyền thúng câu mực. Không như
nhiều địa phương khác, chỉ có biển Cà Ná mới có nhiều mực ngay gần bờ
như thế. Như một lần, chưa quen Cà Ná như bây giờ, khi đang ngồi trên
chuyến tàu SE2 đêm trở về Nha Trang, một hành khách ngái ngủ còn cố
gượng dậy dặn bác quản tàu tốt tính, tới Cà Ná nhớ đánh thức con dậy
nghe chú. Thú thực rằng, lúc đấy tôi chỉ nghĩ chắc anh ta xuống Cà Ná
như một điểm dừng chân mà thôi. Ai ngờ, tới khúc cua trên tuyến đường
sắt gần Cà Ná, mọi người trong khoang không ai bảo ai cũng ngồi dậy,
ngóng đầu ra phía biển và trầm trồ. Một thành phố lung linh với những
cụm sáng nê-ông màu trắng tỏa ra mênh mông. Phải tinh mắt mới nhận biết
giữa màn đêm đó chính là mặt biển và những cụm sáng như những đóa quỳnh
tinh khiết ấy chính là những chiếc thuyền câu mực của ngư dân. Nếu bạn,
một khách phương xa có dịp đi qua Cà Ná vào ban đêm, hãy nghe lời khuyên
chân thành của tôi, dành chút ít thời gian để ngắm cái thành phố ánh
sáng ban đêm ấy, nó là một vẻ đẹp diệu kỳ, huyền ảo mà không phải ai
trong đời cũng từng được chiêm ngưỡng.
Tôi
sinh ở gần sông nhưng không hiểu cơ may run rủi thế nào mà đời mình lại
có duyên với biển. Mà biển thì dài rộng, mênh mông và vô cùng lắm lắm.
Biển Nha Trang đẹp thanh tân và nhẹ nhàng như một người thiếu nữ mơ ngủ
đang dụi mắt buổi bình minh. Biển Phan Thiết đẹp như một cô gái nồng nàn
hoang dại nhưng chung tình và da diết. Biển Hội An lại mang một vẻ u
uẩn của người thiếu phụ nhớ nhung, hoài cổ. Biển Thiên Cầm thì như một
nàng tiên kiêu sa huyền ảo khoác trên mình những tấm lụa hờ mê mải du
ca. Còn biển Gò Công không đẹp mà như một người đàn bà tảo tần, chắt
chiu nhiều sản vật cho những đứa con của hậu duệ mẹ Âu Cơ huyền thoại…
Nói chung, nơi đâu biển cũng đáng nhớ và để lại những ấn tượng sâu sắc.
Còn biển Cà Ná, tôi thường hình dung ra những người con gái Chăm với nét
duyên dáng thầm kín trùm khăn và những chiếc váy liền áo màu thổ cẩm
sặc sỡ. Những cô gái ấy, không hiểu sao thường bí ẩn và gợi vẻ tò mò
trong tâm trí một gã trai lêu lổng như tôi. Nó cuốn hút bởi một điều gì
chưa khám phá hết trong những giấc mơ và niềm khắc khoải mong manh. Có
lẽ, chính vì thế mà tôi cứ muốn về Cà Ná mỗi lần có cơ hội.
Ba
trăm cây số và một giấc ngủ muộn trên tàu, rất đơn giản là tôi đã được
thỏa thuê cùng Cà Ná. Nhưng người khách mới quen hôm trước trên tàu hỏi,
anh về đâu? Tôi ngần ngừ mà mãi chưa tìm ra câu trả lời bởi thực tế,
bởi tôi không biết mình đang ra đi hay trở về nữa vì Cà Ná, với tôi đã
trở nên thân quen, máu thịt sau vô vàn những cuối tuần tôi đắm mình
trong làn nước biển mặn mòi nơi đây.
Barsaigon